Алғашқы жұмыскерді қалай жалдауға болады

Алғашқы жұмыскерді қабылдау жұмыс беруші мен салық агентінің міндеттерін туғызады. Олар еңбек қатынастарын ресімдеуден басталып, әрбір есептеу, төлеу және есептілікті тапсыру кезінде жалғасады.

Қатынасты анықтап, шартты ресімдеу

Еңбек кодексінің 27-бабы үш белгіні ажыратады: белгілі бір біліктілік, мамандық, кәсіп немесе лауазым бойынша жұмыс істеу; еңбек тәртіптемесіне бағына отырып міндеттерді жеке орындау; еңбек үшін жалақы алу. Өзге шарттардан ажырату үшін көрсетілген талаптардың біреуі жеткілікті. «Азаматтық-құқықтық шарт» атауы қатынастың сипатын өздігінен анықтамайды.

33-бап бойынша жұмыскер еңбек шарты жасалғаннан кейін ғана жұмысқа жіберіледі. Шартқа тараптар қол қояды; бір-бір данасы жұмыскер мен жұмыс берушіде сақталады. ЭЦҚ-мен куәландырылған электрондық құжатқа жол беріледі. 34-бап бойынша қабылдау шарт негізінде жұмыс берушінің актісімен ресімделеді.

36-бап бойынша сынақ еңбек шартының талабы болып табылады. Ресімделген шартсыз жұмыс істеу заңды «сынақ мерзіміне» айналмайды.

Мәліметтерді енгізіп, талаптарды жаңарту

ЕШЕБЖ № 353 қағидаларының 7-тармағы бойынша жаңа шарт туралы мәліметтер екі тарап қол қойған күннен бастап 5 жұмыс күнінен кешіктірілмей енгізіледі. Ресми арна – HR Enbek немесе ЕШЕБЖ-мен интеграцияланған жұмыс берушінің кадрлық жүйесі. Мәліметтерді тіркеу шарттың өзін алмастырмайды.

Шарт талаптарының өзгеруі 33-бап тәртібімен жазбаша қосымша келісім арқылы ресімделеді. Қағидалардың 8-тармағы өзгерістер мен толықтырулар туралы мәліметтерді екі тарап қол қойған күннен бастап 15 күнтізбелік күннен кешіктірмей енгізуді белгілейді. Шарт мерзімін ұзартуға 13-1-тармақтың бөлек ережесі қолданылады; ол талаптардың әдеттегі өзгеруімен біріктірілмейді.

Салықтық бейін мен жалақы күнін анықтау

Есептеу үшін төлем түрі, жұмыскердің салықтық мәртебесі, әлеуметтік төлемдер мен босатулардың негіздері, шегерім туралы өтініш және растайтын құжаттар маңызды. 437-бап базалық шегерімді жеке тұлғаның өтініші бойынша бір салық агентінде қолдануды көздейді; әлеуметтік салықтық шегерімге растайтын құжаттардың көшірмелері де қажет.

Еңбек кодексінің 113-бабы бойынша жалақы айына кемінде бір рет, келесі айдың бірінші онкүндігінен кешіктірілмей төленеді. Төлем күні еңбек немесе ұжымдық шартта белгіленеді. Ол демалыс не мереке күніне сәйкес келсе, төлем қарсаңында жасалады. Жұмыскерге ай сайын жалақы құрамы, ұсталымдар және төленетін қорытынды сома хабарланады.

Есептеу, төлеу және есептілікті ажырату

Есептелген жалақыны, қолға тиетін соманы және жұмыс берушінің толық шығынын ажыратыңыз. Жұмыскер ұсталымдары мен жұмыс берушінің қосымша төлемдерінің базалары, шектері және босатулары әртүрлі; бір жалпы пайыз компоненттер есебін алмастырмайды. Толық құрам жалақы туралы материалда берілген.

Салық кодексінің 440-бабы бойынша ЖТС салық салынатын кіріс есептелгенде есептеліп, кіріс төленген күннен кешіктірілмей ұсталады. Төленген кірістер бойынша аудару төлем жасалған ай аяқталғаннан кейінгі 25 күнтізбелік күннен кешіктірілмей жүргізіледі. Әлеуметтік төлем мерзімі тиісті міндеттеме бойынша тексеріледі.

444-бап айлық салықтық кезең мен тоқсандық есепті кезеңді ажыратады. Міндетті тұлғалар ЖТС және әлеуметтік салық декларациясын 445-бап бойынша тапсырады. 200.00 нысанын дайындау ай сайынғы төлемдерді тоқсан соңына ауыстырмайды.

Негіз

Еңбек кодексі: 27, 33, 34, 36 және 113-баптар. ЕШЕБЖ № 353 қағидалары: 7, 8 және 13-1-тармақтар. Салық кодексі: 437, 439, 440, 444 және 445-баптар.

Көрсетілген нормалар мен ресми материалдардың RU/KK нұсқалары 2026 жылғы 4 қазанда салыстырылды.

Кодекстің ресми мәтіні ↗

Салық кодексі: төлемдер және есептілік ↗

ЕШЕБЖ № 353 қағидалары ↗

Еңбек инспекциясы: шарттар және HR Enbek ↗