Дивидендтер: бөлек шәкіл және төлем көзі
Дивиденд, акцияны сатудан түскен пайда және жалақы – салық салу қағидалары әртүрлі кірістер.
Дивиденд деген не
13-бап кірісті бөлуден түсетін және конструктивтік дивидендтерді анықтайды; 377-бап тиісті салық салынатын кірісті белгілейді. Компания қатысушысына төлем аудару тәсіліне байланысты ғана жалақыға немесе акцияны сатудан түскен кіріске айналмайды.
Резиденттің жылдық шәкілі
Резидент-жеке тұлғаның дивидендтерден түсетін салық салынатын кірісі үшін 363-бап бөлек шәкіл белгілейді: күнтізбелік жылдағы 230 000 АЕК шегінде 5%, одан асқан сомаға 15%. Бұл жалпы кіріс шәкілінен және ЖК-нің кәсіпкерлік қағидаларынан ерекшеленеді. Бірнеше төлем көзі болса, тиісті жылдық дивиденд кірісі ескеріледі.
417-бап жылдық дивиденд кірісі, оның ішінде шетелдік дивидендтер, 230 000 айлық есептік көрсеткіштен асқанда декларация үшін бөлек негіз көздейді. Бір төлемнен салық ұстау жыл қорытындысындағы міндетті тексеруді алмастырмайды.
Кірісті кім төлейді
Қазақстандық ұйым жеке тұлғаға дивиденд төлегенде әдетте салық агентінің міндетін атқарады. Бейрезидент үшін бөлек нормалар қолданылады; резиденттің шәкілін тексерусіз оған қолдануға болмайды. Құжаттарда есептелген сома, ұсталған салық және алынған төлем ажыратылуға тиіс.
Биржалық жеңілдік
436-баптың 13) тармақшасы бойынша бағалы қағаздың дивиденд есептелген күні қазақстандық қор биржасының ресми тізімінде болуы және күнтізбелік жылдағы сауда-саттықтың Үкімет өлшемшарттарына сай болуы тексеріледі. Қағаздың тізімде болуы ғана босату туралы қорытындыға жеткіліксіз.
Шетелдік компания
Шетелдік компанияның дивидендтері алушының резиденттігін, кіріс елін және қолданылатын халықаралық шартты тексеруді талап етеді. Шетелдік салықты есепке жатқызу 413 және 346-баптар бойынша қарастырылады: белгіленген растаулар қажет және есепке жатқызылатын сома шектелген. Брокерлік шоттан ақша шығару алынған кірістің түрін өздігінен анықтамайды.
Негіз
Салық кодексінің 13, 363, 377, 413, 417, 436-баптары
Мазмұн көрсетілген ресми нормалардың RU/KK нұсқаларымен салыстырылды; кезең – 2026 жыл.