Бағалы қағаздар: мәмілелер, төлемдер және жылдық нәтиже

Қағазды сату, дивиденд, купон және шетелдік активті иелену әртүрлі салықтық оқиғалар туғызады.

Әртүрлі оқиғалар

Қағазды сату немесе өтеу, дивиденд, купондық сыйақы, шетелдік активті иелену және ірі сатып алу бөлек тексеріледі. Брокерлік шоттан аударылған сома осы оқиғалар туралы мәліметтерді алмастырмайды.

387-бап бойынша жылдық нәтиже

Әрбір өткізу немесе өтеу операциясы үшін өткізу немесе өтеу құны мен бастапқы құнның айырмасы анықталады. Әдеттегі қағаздар бойынша нәтижелер салықтық кезең ішінде жинақталады: оң қорытынды құн өсімін құрайды, нөлдік немесе теріс қорытынды нөлге тең деп танылады. Жеңілдік берілетін қағаздар бөлек топта есепке алынады.

Бастапқы құн құжаттар бойынша анықталады. Әдеттегі сатып алуда оған сатып алу құны мен брокердің сатып алу қызметі үшін комиссиясы кіреді; партиялар хронологиялық тәртіппен, бірінші түскендерінен бастап есептен шығарылады. Растайтын құжаттар болмағанда 387-бап бастапқы құнды нөлге тең деп тануды көздейді; мұрагерлік пен өзге алу тәсілдеріне бөлек қағидалар қолданылады.

Қай операцияға жеңілдік беріледі

400-бап кірісті азайту негіздерін келтіреді. 1-тармақтың 6) тармақшасындағы биржалық құн өсімі үшін Қазақстандағы биржада ашық сауда-саттық және қағаздың өткізу күні ресми тізімде болуы қажет. Бұл қағида дивиденд пен купон шарттарынан ерекшеленеді.

400-баптың 1-тармағындағы 4) және 5) тармақшалардың RU/KK редакцияларында жер қойнауын пайдаланушылар активтерінің үлесі бойынша шек әртүрлі: орысша нұсқа 50%-ға жол береді, қазақша нұсқада 50%-дан аз үлес көрсетілген. Дәл 50% жағдайына ресми нақтылау қажет; бұл материал осындай жеңілдікті растамайды.

Дивиденд және купон

Дивидендтер өзінің шәкілі және 436-баптың шарттары бойынша қарастырылады. Купондық сыйақы үшін 430-бап, оның ішінде қазақстандық эмитенттердің борыштық қағаздары мен тиісті биржалық қағаздар бойынша, азайтуларды бөлек көздейді. Сатудан босату кез келген төлемді автоматты босатпайды.

Шетелдік брокер және құжаттар

Шетелдік қағаздар мен кірістер үшін эмитент тіркелген ел, иеленушінің резиденттігі, төлем түрі, ұсталған салық және 270.00 негіздері маңызды. Шетелдік брокерді пайдалану осы тексерулерді алмастырмайды. 417-бап бойынша шетелдік эмитенттің қағаздарын 31 желтоқсанда иелену – бөлек негіз; ірі сатып алуға өзіндік тексеру көзделген.

Есепті қайта тексеру үшін сатып алу, өткізу немесе өтеу күндері мен сомалары, сатып алу комиссиялары, төлем мәліметтері мен бастапқы құнды растайтын құжаттар қажет.

Негіз

Салық кодексінің 387, 400, 417, 430, 436-баптары

Мазмұн көрсетілген ресми нормалардың RU/KK нұсқаларымен салыстырылды; кезең – 2026 жыл.

Кодекстің ресми мәтіні ↗