Сыйға тарту және мұрагерлік

Басқа жеке тұлғадан алынған мүлік пен ұйымның сыйлығы әртүрлі негіздер бойынша тексеріледі. Мүлікті алу және оны кейін сату бөлек оқиғалар болып табылады. Материал резидент-жеке тұлғаның кәсіпкерлік қызметтен тыс жеке мүлкіне қатысты.

Басқа жеке тұлғадан мүлік алу

370-баптың 9) тармақшасы басқа жеке тұлғадан өтеусіз, оның ішінде сыйға тарту және мұрагерлік түрінде алынған мүлікті жеке тұлғаның кірісі болып табылмайтын экономикалық пайдаға жатқызады. Осындай алудың өзі осы негіз бойынша ЖТС туғызбайды.

Бұл ереже дара кәсіпкер кәсіпкерлік мақсаттарға пайдалану үшін алған мүлікке қолданылмайды. Ұйымның немесе жұмыс берушінің сыйлығын да басқа жеке тұлғадан мүлік алу деп автоматты түрде қарастыруға болмайды: өтеусіз кіріс 374-бап пен қолданылатын ерекшеліктер бойынша бөлек тексеріледі.

Кейінгі сату

Тұрғынжайды немесе автомобильді сатқанда мүліктік кірістің дербес ережелері қолданылады. Объект түрі, тіркелуі, иелену мерзімі, сату бағасы және Кодексте көзделген бастапқы құн тексеріледі. Сыйлықты алған кезде ЖТС болмауы кез келген кейінгі сатудың салықтан босатылатынын білдірмейді.

Қазақстанда орналасқан тұрғынжай немесе Қазақстанда мемлекеттік тіркеуге жататын автомобиль мұраға алынғанда бастапқы құн құқық туындаған күнгі нарықтық құн бойынша айқындалуы мүмкін. Нарықтық құн көзделген күнге жүргізілген бағалаумен расталады және сату жылы үшін декларация тапсыру мерзімінен кешіктірілмей айқындалуға тиіс.

Қазақстанда орналасқан, сыйға тартылған жылжымайтын мүлік үшін 383-бап мүлік салығына арналған бағалау құны қолданылуы мүмкін негіздердің ретін белгілейді. Қазақстанда мемлекеттік тіркеуге жататын, өтеусіз алынған автомобиль үшін 384-бап салық салынатын кіріске бұрын енгізілген құнды, мұрагерлік немесе қайырымдылық көмек кезіндегі нарықтық құнды, ал өзге жағдайларда нөлді көздейді. Кез келген сыйлықтың бастапқы құнын нарықтық баға бойынша еркін белгілеуге болмайды.

Шет мемлекетте тіркеуге жататын көлік үшін 384-баптың 10-тармағы бастапқы құнның бөлек ережесін белгілейді; Қазақстандағы автомобильдің негіздері оған қолданылмайды.

Мүлікті алу және құн құжаттары

Мүлікті алу негізін сыйға тарту шарты немесе мұрагерлік құжаты растайды. Кейін сату үшін құқық туындаған күн, тіркеу құжаттары, мүлік түрі, бастапқы құн негізі, сату бағасы және қолданылатын бағалау маңызды.

Мүлік салығына арналған бағалау құны мен мұрагерліктің нарықтық құны әртүрлі шамалар болып табылады. Құжат дәл осы объект үшін көзделген негіз бен күнді растауға тиіс.

Негіз

Салық кодексінің 370, 374, 383, 384-баптары

Нормалар салыстырылды: 2026 жылғы 3 қазан. Әділеттегі редакция күні: 2026 жылғы 1 шілде.

Кодекстің ресми мәтіні ↗