Автомобильді сату

Автомобиль қайда тіркелген және қанша уақыт иеленілді

Қазақстанда мемлекеттік тіркеуге жататын механикалық көлік құралы немесе тіркеме үшін 384-бап тіркеу күнінен сату күніне дейінгі бір жылдан аз кезеңді тексереді. Бұл кезең кемінде бір жыл болса, осы негіз бойынша құн өсімінен кіріс туындамайды.

Шет мемлекетте тіркеуге жататын көлік үшін иелену ұзақтығы бұл тексеруді жоймайды. Қазақстандағы бір жылдық мерзімді шетелде есепте тұрған автомобильге қолдануға болмайды.

Сатып алу бағасы, сыйға тарту және мұрагерлік

Кәдімгі сатып алу кезінде бастапқы құн: құжатпен расталған сатып алу бағасы. Сату кезіндегі құн өсімінен кіріс: сату бағасы мен бастапқы құн арасындағы оң айырма. Сол қолданылатын құнға тең немесе одан төмен бағамен сату оң өсім тудырмайды.

Өтеусіз алынған автомобиль үшін 384-бап мына ретті белгілейді: салық салынатын кіріске бұрын енгізілген құн; мұрагерлік немесе қайырымдылық көмек кезіндегі нарықтық құн; өзге жағдайларда: нөлдік құн. Сондықтан жеке тұлғаның кәдімгі сыйлығы мен мұрагерлікті бірдей алу тәсілі деп қарауға болмайды.

Мұрагерліктің нарықтық құны құқық туындаған күнге айқындалып, бағалаумен расталады; оны сату жылы үшін декларация тапсыру мерзімінен кешіктірмей анықтау қажет. Меншік иесі Қазақстанға өзі әкелген автомобиль үшін Кодекс әкелу кезіндегі құжатпен расталған салықтар мен көзделген төлемдерді құнға енгізуді қарастырады. ЕАЭО-дан және басқа елдерден әкелудің құрамы мен құжаттары бөлек.

Қазақстаннан тыс жерде тіркелген, мұраға алынған автомобиль үшін 384-бап тіркелген елдің заңнамасына сәйкес тәуелсіз бағалаушы жүргізген бағалауды көздейді. Көлікке құқықтар немесе онымен жасалған мәмілелер жеңілдікті салық салынатын мемлекеттің құзыретті органында тіркелсе, бастапқы құн нөлге тең болады. Шетелдегі көлік үшін 384-баптың 3–9-тармақтарындағы негіздер қолданылмаған жағдайда да бастапқы құн нөлге тең болады.

Жылдық салық және декларация

2026 жылғы дербес мүліктік кіріс кезінде 417-бап бойынша кірістер мен мүлік туралы декларация тексеріледі. 418-баптағы жалпы тапсыру мерзімі: келесі жылдың 15 қыркүйегінен кешіктірмей; 419-баптың жалпы ережесі бойынша ЖТС белгіленген тапсыру мерзімінен кейінгі күнтізбелік он күннен кешіктірілмей төленеді.

Кәдімгі жеке тұлғаның тиісті кірістері үшін 363-бап жылдық салық салынатын кірістің 8 500 АЕК-ке дейінгі сомасына қоса алғанда 10%, одан асатын сомаға 15% белгілейді. Тиісті қаржы жылының 1 қаңтарындағы АЕК қолданылады; жылдық кірістің орнына автомобиль бағасын осы шекпен салыстыруға болмайды.

Тіркеу мәліметтерін, сатып алу құжатын немесе өтеусіз алу негізін, құн және сату құжаттарын сақтаңыз. Сату мен жыл сайынғы көлік салығы: бөлек міндеттер; құн өсімінен кірістің болмауы иелену кезеңінің салығын анықтамайды.