Жеке тұлғаның салықтары
Жеке тұлға үшін бір ғана әмбебап салық жоқ. Кірістен салық ұстау, ЖТС-ты дербес есептеу, мүлікті иелену салығы және декларация әртүрлі негіздер бойынша туындайды.
Жұмыс және дербес кіріс
Жалақы, азаматтық-құқықтық сипаттағы шарт бойынша жұмыс, шетелдік компанияның төлемдері және өз бетінше жұмыс істеу әртүрлі тексеруді қажет етеді. Әр төлем үшін кіріс түрі, төлеуші, салық агентінің мәртебесі және салықтық кезең маңызды. 360, 362 және 364-баптар төлем көзінен салық салынатын кіріс пен ЖТС-ты алушы өзі есептейтін кірісті ажыратады.
Жұмыс беруші ұстаған салық жыл ішіндегі өзге оқиғаларға қатысты міндеттерді автоматты түрде жаппайды. Бірақ кіріс алғаныңыз үшін ғана сол ұсталған соманы қайта төлеу талап етілмейді: оған 62-баптың ережесі қолданылады.
Жылжымайтын мүлік: иелену, жалға беру және сату
Пәтерді иелену, жалға беру және сату – үш бөлек жағдай. 599-бап жеке тұлғаға тиесілі Қазақстандағы жылжымайтын мүлік пен жер учаскелерін мүлік салығының объектілеріне жатқызады. 603-баптың жалпы тәртібі бойынша бұл салықты иелену кезеңін ескере отырып салық органы есептейді; ерекше жағдайлар бөлек қаралады.
Дара кәсіпкер болып табылмайтын жеке тұлғаның салық агенті болып табылмайтын тұлғаға мүлкін жалға беруден түскен кірісі 382-бап бойынша мүліктік кіріске жатады. Сату кезінде құн өсімі мен нақты мүлікке қатысты шарттар бөлек тексеріледі. Сыйға немесе мұраға алу мен кейін сату да бөлек оқиғалар.
Автомобиль
563–564-баптарға сәйкес көлік салығы көзделген ерекшеліктер мен жеңілдіктер ескеріле отырып, тіркелген көлік құралын иеленуге байланысты. Автомобильді сату ықтимал мүліктік кіріс ретінде бөлек тексеріледі.
Автомобиль енді сізге тиесілі болмаса, бірақ салық есептелсе, тіркеу мәліметтері мен иелену кезеңін салыстырыңыз. Бұл мәліметтердегі қате басқа салық мөлшерлемесін таңдау арқылы түзетілмейді.
Инвестициялар және шетелдік активтер
Дивиденд, бағалы қағазды сату, салым бойынша сыйақы және цифрлық активті иелену бір операция болып табылмайды. Шетелдік брокермен жұмыс істегенде резиденттік, кіріс түскен ел, жыл соңындағы активтер және шетелде төленген салық туралы мәліметтер де маңызды.
Шетелдік банктегі ақша қалдығы, шетелдегі жылжымайтын мүлік пен цифрлық актив сатылмаған болса да, декларациялау үшін маңызды болуы мүмкін. 417-баптағы негіздер тиісті жыл үшін тексеріледі; активтің болуы оның бүкіл құны салық салынатын кіріс екенін білдірмейді.
Жыл қорытындысы
Оқиғаларды төрт топқа бөліңіз: салықты агент ұстайды; ЖТС-ты алушы есептейді; салық иеленуге байланысты; декларациялау міндеті туындайды. Бір оқиға бірнеше топқа қатысты болуы мүмкін.
270.00 барлық азамат үшін жыл сайын емес, нақты негіз бойынша талап етіледі. Тексеру үшін кірістерді, ұсталған сомаларды, мәмілелерді, 31 желтоқсандағы активтерді және арнайы мәртебе туралы мәліметтерді жинаңыз. 2026 жылы 2025 жыл үшін тапсыруды 2026 жылғы кірістер бойынша есептіліктен ажырату керек.
Негіз
Салық кодексінің 62, 360, 361, 362, 364, 382, 417, 563, 564, 597, 599, 603-баптары
Нормалар салыстырылды: 2026 жылғы 3 қазан. Әділеттегі редакция күні: 2026 жылғы 1 шілде.