Шегерім, босату және салықтық жеңілдік
Жеңілдік – артықшылықтың жалпы ұғымы. Шегерім мен босату оны қолданудың әртүрлі тәсілдерін сипаттайды.
Жеңілдік нысандары
34-бап салықтық жеңілдіктерге мөлшерлемені төмендетуді, бір немесе бірнеше салықты төлеуден толық босатуды, шегерімдер мен салық салынатын базаны түзетулерді жатқызады. Сондықтан шегерім жеңілдіктің бір нысаны бола алады.
Төмендетілген мөлшерлеме салық үлесін өзгертеді; шегерім немесе түзету базаны өзгертеді; босату арнайы норма шегінде қолданылады. Бұл тетіктер бірін-бірі алмастырмайды.
Шегерім және оның шарттары
Шегерім тиісті норма шарттарына сәйкес салық анықталатын шаманы азайтады. Жеке тұлғаның жеке шегерімдері үшін 401-бап әлеуметтік төлемдердің шегерімін, базалық және әлеуметтік салықтық шегерімдерді көздейді.
Жеке шегерімдер салық агентінде немесе агентте қолданылмаған кезде дербес қолданылады. 401-бап оларды кезекпен қолдану тәртібін де белгілейді.
Неден босатылады
Жеңілдік белгілі бір салыққа, объектіге, кіріске, қатысушыға немесе кезеңге қатысты. Бір негіздің болуы барлық салықтар мен әлеуметтік төлемдерден босатуды растамайды.
Есептерді салыстырғанда негіз, кезең, шарттар және жеңілдікті қолданатын тұлға маңызды. «Жеңілдік бар» деген бір белгі соманы анықтауға жеткіліксіз.
Негіз
Салық кодексінің 34, 401-баптары
Нормалар салыстырылды: 2026 жылғы 3 қазан. Әділеттегі редакция күні: 2026 жылғы 1 шілде.