Кіріс және банктік түсім
Банктік операция ақша қозғалысын көрсетеді. Салық салу үшін соманың не үшін алынғанын және кірістің қай түріне жататынын анықтау қажет.
Ақша не үшін алынды
Бірдей сома жалақы, қызмет ақысы, жалдау ақысы, мүлікті сату, дивиденд, қарызды қайтару, сыйлық немесе өз шоттары арасындағы аударым ретінде түсуі мүмкін. Операцияның мақсаты мен негізі оның салықтық бағасына әсер етеді.
Түсім фактісінің өзінен барлық аталған жағдайға бір мөлшерлеме шығаруға болмайды. Кодекс салық салынатын кірістерді және жеке тұлғаның кірісі болып танылмайтын экономикалық пайданы бөлек анықтайды.
Кіріс, салық салынатын кіріс және база
Алынған сома, салық салынатын кіріс және салықтық база – әртүрлі шамалар. База нақты салықтың ережесімен анықталады; көзделген шегерімдер мен түзетулер салық есептелетін соманы өзгертуі мүмкін.
«Барлық түсім × мөлшерлеме» формуласы операцияның сипатын және азайтуларды қолдану шарттарын ескермейді. «Сыйлық» немесе «қайтару» деген атаудың өзі де негізді растау мен норманы тексеруді алмастырмайды.
Міндеттемені кім орындайды
360-бап резидент-жеке тұлғаның салығын агент есептейтін, ұстап қалатын және аударатын салық салынатын кірісін және дербес салық салынатын кірісін ажыратады. 361-бап кіріс төлейтін тұлғалардың қайсысы агент болатынын анықтайды.
Сондықтан алушы мен сома ғана емес, төлеуші, кіріс түрі, кезең және ұстап қалу туралы мәліметтер де маңызды.
Негіз
Салық кодексінің 59, 360, 361, 365, 401-баптары
Нормалар салыстырылды: 2026 жылғы 3 қазан. Әділеттегі редакция күні: 2026 жылғы 1 шілде.