Пәтерді жалға беру: мәртебе, салық және декларация
Жалдаудан түскен кіріске қатысты тәртіп меншік иесінің мәртебесіне, режиміне және жалға алушының салық агенті болуына байланысты.
Тәртіп неге байланысты
Меншік иесінің салықтық резиденттігі, жеке тұлға немесе жеке кәсіпкер мәртебесі, жалдау түрі және жалға алушының рөлі алдымен анықталады. Пәтерді пайдаланғаны үшін алынатын ақы, пәтердің өзіне салынатын салық және оны сатудан түскен кіріс – бөлек міндеттер.
Өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған режим
№ 994 қаулының тізіміне өзіне тиесілі немесе жалға алынған тұрғын жылжымайтын мүлікті жалға беру және басқару енгізілген: ЭҚЖЖ 68201. Арнаулы салық режимін қолдану үшін 718-баптың шарттары бір мезгілде орындалуға тиіс: Қазақстан азаматтығы немесе қандас мәртебесі, ЖК тіркеуінің және жалдамалы жұмыскерлердің болмауы, рұқсат етілген қызмет және күнтізбелік айдағы кірістің 300 айлық есептік көрсеткіштен аспауы.
Рұқсат етілген ЭҚЖЖ қалған шарттардың орындалғанын өздігінен растамайды. Кіріс пен чектер арнаулы режимнің қағидалары бойынша есепке алынады; әлеуметтік төлемдер мен босатулар бөлек тексеріледі. Өзін-өзі жұмыспен қамту туралы материалда осы шарттар ашылған.
ЖК емес жеке тұлға: жалға алушы агент емес
Кәсіпкерлік қызметтен тыс мүлкін жалға беретін резидент үшін 382-бап салық агенті болып табылмайтын тұлғаға жалға беруден түскен кірісті мүліктік кіріске жатқызады. Салықты алушы өзі есептейді; кірістер мен мүлік туралы декларацияның негізі 417-бап бойынша анықталады.
2026 жылғы кірістерге 2026 жылғы нормалар қолданылады, ал декларация келесі жылы тапсырылады. 418-баптағы жалпы мерзім – келесі жылдың 15 қыркүйегінен кешіктірмей; 419-баптағы жалпы төлеу мерзімі – тапсыру мерзімінен кейін күнтізбелік он күннен кешіктірмей. Мөлшерлеме кіріс санаты мен жылдық база бойынша таңдалады; кез келген жалдауға бірдей мөлшерлеме автоматты түрде қолданылмайды.
Жалға алушы – агент немесе меншік иесі – ЖК
Тиісті қазақстандық ұйым немесе ЖК осы төлем бойынша салық агенті болса, ЖТС ұстау мен төлем құжаттары тексеріледі. Жалға алушының атауы мен шарттың болуы оның 361-баптағы рөлін тексеруді алмастырмайды.
ЖК жалдаудан түскен кірісті қолданылатын кәсіпкерлік режимде есепке алады. ШҚО бойынша МКД-нің 2026 жылғы 29 маусымдағы түсіндірмесі оңайлатылған декларациядағы ЖК-ні бөлек қарастырады: рұқсат етілген қызмет кірісі 910.00-де көрсетіледі; жылжымайтын мүлік объектісіне қатысты міндеттер бөлек анықталады.
Тұрғын, тәуліктік және коммерциялық жалдау
ЭҚЖЖ 68201 тұрғын жылжымайтын мүлікке қатысты. Тәуліктік орналастыру мен коммерциялық үй-жайды жалға берудің өз жіктемесі қажет; тұрғын үйді әдеттегі жалға беруге рұқсат оларға автоматты түрде қолданылмайды. Меншік иесінің мүлік салығы жалдау кірісіне салық салу режимінен бөлек тексеріледі.
Негіз
Салық кодексінің 361, 363, 382, 417, 418, 419, 718-баптары
Мазмұн көрсетілген ресми нормалардың RU/KK нұсқаларымен салыстырылды; кезең – 2026 жыл.